მეღვინეობის ლაბორატორია
ალკოჰოლური დუღილი / შაქრიანობის კორექცია (შაპტალიზაცია)

თავი III · ალკოჰოლური დუღილი

შაქრიანობის კორექცია (შაპტალიზაცია)

რამდენი შაქარი ან კონცენტრირებული ტკბილი სჭირდება ალკოჰოლის სასურველ დონეს, როგორ შევურიოთ ორი ტკბილი ან ღვინო ზუსტ პროპორციაში, და როდის შევაჩეროთ დუღილი ბუნებრივად ნახევრადტკბილი ღვინისთვის.

ტკბილი და სამიზნე

პოტენციური ალკოჰოლი = შაქარი / 16.83 გ/ლ (ევროკავშირის კოეფიციენტი). საქაროზა ტკბილის მჟავებით გლუკოზად და ფრუქტოზად იშლება: 1 გ საქაროზა → 1.053 გ ჰექსოზა; 1 კგ გახსნილი საქაროზა მოცულობას ≈ 0.625 ლ-ით ზრდის. ზღვრები: Reg. (EU) 1308/2013, დანართი VIII. ქართული კანონმდებლობის მოთხოვნები ცალკე გადაამოწმე.

საჭირო რაოდენობა—
ახალი მოცულობა—ლ
ახალი შაქრიანობა—Brix
ალკოჰოლის მომატება—% მოც.

ორი კომპონენტი

პირსონის კვადრატი მასურ (მოცულობით) ბალანსზეა დაფუძნებული: ნაწილები A : B = |B − T| : |A − T|. ალკოჰოლისა და შაქრის შემთხვევაში შერევისას მოცულობის მცირე შეკუმშვა უგულებელყოფილია. სამიზნე A-სა და B-ს შორის უნდა იყოს.

პროპორცია A : B—
B საჭიროა A-ს მთელ მოცულობაზე—ლ
საერთო მოცულობისთვის—ლ

დუღილის შეწყვეტა

შეწყვეტის სიმკვრივე: SG = SG₀ − 0.000428·ΔS − 0.00042·A (იხ. „დუღილის კინეტიკა"). სტილის კლასიფიკაცია — Reg. (EU) 2019/33: მშრალი ≤ 4 გ/ლ (≤ 9, თუ მჟავიანობა ≥ შაქარი − 2), ნახევრადმშრალი ≤ 12 (≤ 18, თუ მჟავიანობა ≥ შაქარი − 10), ნახევრადტკბილი ≤ 45, ტკბილი > 45. ქინძმარაულის მოთხოვნები (დაცული ადგილწარმოშობა): ალკოჰოლი ≥ 10.5%, შაქარი 18–45 გ/ლ, მჟავიანობა ≥ 5 გ/ლ, დაუმთავრებელი ალკოჰოლური დუღილით.

შეწყვიტე სიმკვრივეზე—SG
ალკოჰოლი შეწყვეტისას—% მოც.
სტილი—
ქინძმარაულის მოთხოვნები—

ინტუიცია

ღვინის ალკოჰოლი ყურძნის შაქრიდან მოდის: ყოველი 16.83 გ/ლ შაქარი დუღილისას დაახლოებით 1% მოც. ალკოჰოლს იძლევა. გრილ ან წვიმიან წელს ყურძენი ბოლომდე ვერ მწიფდება, და ტკბილში შაქარი 10–11%-იანი ღვინისთვისაც არ ჰყოფნის. ასეთ დროს შაქრიანობას დუღილამდე ან დუღილის დასაწყისში ზრდიან — ამატებენ საქაროზას (ჭარხლის ან ლერწმის შაქარს) ან ყურძნის კონცენტრირებულ ტკბილს. ამ ოპერაციას მისი პოპულარიზატორის სახელით შაპტალიზაცია ჰქვია, ევროკავშირის ტერმინოლოგიით — გამდიდრება (enrichment).

შაპტალიზაცია ღვინოს ტკბილს არ ხდის: დამატებული შაქარი მთლიანად დუღს, და მხოლოდ ალკოჰოლი, სხეული და სტაბილურობა იზრდება. ტკბილი ღვინისთვის საპირისპირო ამოცანაა საჭირო — დუღილის დროზე შეჩერება, ისე რომ ყურძნის საკუთარი შაქრის ნაწილი დარჩეს. ამ გვერდზე ორივეს ვითვლით, ასევე ორი ტკბილის ან ღვინის ზუსტ შერევას პირსონის კვადრატით.

ისტორია

ტკბილში თაფლისა და მოხარშული ტკბილის დამატება ჯერ კიდევ რომაელებმა იცოდნენ. თანამედროვე მეთოდი ფრანგ ქიმიკოსს და ნაპოლეონის შინაგან საქმეთა მინისტრს ჟან-ანტუან შაპტალს უკავშირდება: 1801 წლის ტრაქტატში მან ბურგუნდიის მეღვინეებს ტკბილში შაქრის დამატება ურჩია. კონტინენტური ბლოკადის დროს ლერწმის შაქარი საფრანგეთში აღარ შედიოდა, და ჭარხლის შაქრის წარმოების განვითარებამ ეს ხერხი იაფი და ხელმისაწვდომი გახადა.

XIX საუკუნის ბოლოს, ფილოქსერის კრიზისის შემდეგ, შაქრით, წყლით და ჭაჭით ხელოვნური „ღვინის" წარმოება ფართოდ გავრცელდა, და ამან ლანგედოკის მევენახეების 1907 წლის აჯანყება გამოიწვია. ამის შემდეგ შაპტალიზაცია კანონით შეიზღუდა. დღეს ევროკავშირში ის მკაცრად რეგულირდება: დასაშვები მომატება და ალკოჰოლის ზედა ზღვარი მევენახეობის ზონაზეა დამოკიდებული, ხოლო სამხრეთის ქვეყნებში საქაროზა საერთოდ აკრძალულია და მხოლოდ ყურძნის კონცენტრატია ნებადართული.

პოტენციური ალკოჰოლი

ტკბილის შაქრის შემცველობა $S$ (გ/ლ) Brix-იდან და სიმკვრივიდან გამოითვლება (იხ. „ტკბილის შაქრიანობა"):

$$S \approx 10 \cdot \text{Brix} \cdot SG \cdot 0.90$$

სადაც 0.90 შაქრის წილია ხსნად ნივთიერებებში (დანარჩენი მჟავები, მინერალები, ფენოლებია). პოტენციური ალკოჰოლი — ის ალკოჰოლი, რომელსაც ტკბილი სრული დადუღებისას მისცემს:

$$PA = \frac{S}{16.83}\ \ \%\ \text{მოც.}$$

კოეფიციენტი 16.83 გ/ლ ევროკავშირის ოფიციალური მნიშვნელობაა. თეორიულად (გეი-ლუსაკის განტოლებით) 1% ალკოჰოლს ≈ 15.5 გ/ლ შაქარი სჭირდება, მაგრამ შაქრის ნაწილი საფუვრის ბიომასას, გლიცერინს და სხვა ქვეპროდუქტებს ხმარდება, ნაწილი კი CO₂-თან ერთად აორთქლდება.

საქაროზის დოზა

საქაროზა დისაქარიდია. ტკბილის მჟავე გარემოში და საფუვრის ფერმენტის (ინვერტაზას) მოქმედებით ის წყლის მოლეკულას იერთებს და გლუკოზად და ფრუქტოზად იშლება:

$$\text{C}_{12}\text{H}_{22}\text{O}_{11} + \text{H}_2\text{O} \rightarrow \text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 + \text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6$$

მოლური მასებით 342.3 გ საქაროზა 360.3 გ ჰექსოზას იძლევა, ანუ 1 გ საქაროზა → 1.053 გ დუღილისთვის ხელმისაწვდომი შაქარი. ამიტომ 1% ალკოჰოლს 16.83 / 1.053 ≈ 16.0 გ საქაროზა სჭირდება ერთ ლიტრზე.

გახსნილი შაქარი მოცულობას ზრდის: 1 კგ საქაროზა ≈ 0.625 ლ-ით (საქაროზის კუთრი მოცულობა ხსნარში). მასური ბალანსი $V$ ლიტრ ტკბილზე $m$ კგ საქაროზის დამატებისას:

$$\frac{S_0 V + 1053\,m}{V + 0.625\,m} = S_t \quad\Rightarrow\quad m = \frac{V\,(S_t - S_0)}{1053 - 0.625\,S_t}$$

სადაც $S_0$ არსებული, $S_t = 16.83 \cdot PA_t$ სამიზნე შაქარია. პრაქტიკული წესი — „17–18 გ საქაროზა ლიტრზე ყოველ 1%-ზე" — ამ მოცულობის ეფექტს უკვე შეიცავს.

კონცენტრირებული ტკბილი

კონცენტრირებული ტკბილი (MC) ყურძნის ტკბილია, რომელსაც ვაკუუმში წყლის ნაწილი აქვს მოცილებული (60–70 Brix). ის ყურძნის მჟავებს, მინერალებს და ფერს ინარჩუნებს. რექტიფიცირებული კონცენტრირებული ტკბილი (MCR) იონმიმოცვლითი ფისებით არის გაწმენდილი — თითქმის სუფთა გლუკოზისა და ფრუქტოზის ხსნარია, უფერო და ნეიტრალური გემოს. მისი ხსნადი ნივთიერებების ≈ 98% შაქარია, ჩვეულებრივი კონცენტრატისა — ≈ 90%.

კონცენტრატის მოცულობა $v$ შერევის ბალანსით გამოითვლება:

$$v = V\,\frac{S_t - S_0}{c - S_t}$$

სადაც $c$ კონცენტრატის შაქარია (გ/ლ). 65 Brix-იანი MCR ≈ 850 გ/ლ შაქარს შეიცავს. კონცენტრატი, საქაროზისგან განსხვავებით, მოცულობას შესამჩნევად ზრდის: 1%-ის მომატებას ≈ 2% მოცულობა სჭირდება.

ევროკავშირის ზღვრები

Reg. (EU) 1308/2013-ის VIII დანართით, გამდიდრება ბუნებრივი პოტენციური ალკოჰოლის მომატებაა და ის მხოლოდ კლიმატურად არახელსაყრელ წლებშია დასაშვები:

ზონამაგალითებიდასაშვები მომატებაალკოჰოლის ზედა ზღვარი
Aგერმანია (ბადენის გარდა), ბელგია, ნიდერლანდები3% მოც.11.5% (წითელი 12%)
Bბადენი, შამპანი, ელზასი, ლუარა, ავსტრია2% მოც.12% (წითელი 12.5%)
C Iბორდო, ჩრდილოეთ ესპანეთი, ჩრდილოეთ პორტუგალია1.5% მოც.12.5%
C IIლანგედოკი, პროვანსი, იტალიის უმეტესი ნაწილი1.5% მოც.13%
C IIIსაბერძნეთი, კვიპროსი, სამხრეთ იტალია1.5% მოც.13.5%

განსაკუთრებით ცუდ წლებში წევრ ქვეყანას შეუძლია ზღვრის 0.5%-ით გაზრდა მოითხოვოს. საქაროზა ნებადართულია A და B ზონებში და C ზონის მხოლოდ იმ ნაწილში, სადაც ეს ტრადიციულად ხდებოდა; იტალიაში, საბერძნეთში, ესპანეთში, პორტუგალიაში, კვიპროსსა და სამხრეთ საფრანგეთის ნაწილში მხოლოდ კონცენტრატია დასაშვები. შაპტალიზაცია და მჟავიანობის მომატება ერთსა და იმავე პროდუქტზე, როგორც წესი, არ შეიძლება.

საქართველო ევროკავშირის ზონების სისტემაში არ შედის; ქართული კანონმდებლობისა და დაცული ადგილწარმოშობის ღვინოების მოთხოვნები ცალკე უნდა გადამოწმდეს.

პირსონის კვადრატი

ორი კომპონენტის — ტკბილის, ღვინის ან სპირტის — შერევისას ნარევის ნებისმიერი „ადიტიური" პარამეტრი (შაქარი, ალკოჰოლი, მჟავიანობა) წილების შეწონილი საშუალოა:

$$X = \frac{a\,X_A + b\,X_B}{a + b}$$

სამიზნე $X_T$-სთვის ამის ამოხსნა მარტივ წესს იძლევა:

$$a : b = |X_B - X_T| : |X_A - X_T|$$

ამას პირსონის კვადრატი ჰქვია (ბრიტანელი მათემატიკოსის კარლ პირსონის სახელით), რადგან ხელით კვადრატის კუთხეებში ჩაწერილი რიცხვებით ითვლება. მაგალითად, 26 Brix-იანი და 18 Brix-იანი ტკბილით 22 Brix-ის მისაღებად: $a : b = |18 − 22| : |26 − 22| = 1 : 1$.

წესი ზუსტია ერთ ლიტრზე გამოხატული სიდიდეებისთვის (გ/ლ, % მოც.), თუ შერევისას მოცულობა არ იცვლება. წყლისა და ეთანოლის შერევისას მცირე შეკუმშვა ხდება, Brix-ი კი მასური წილია; ღვინის ჩვეულებრივ დიაპაზონში ორივე ცდომილება 1%-ზე ნაკლებია.

ბუნებრივად ნახევრადტკბილი ღვინო

ქინძმარაული, ახაშენი, ხვანჭკარა, ტვიში, უსახელოური — საქართველოს ბუნებრივად ნახევრადტკბილი ღვინოებია. მათში შაქარი არ ემატება: მაღალი შაქრიანობის ყურძენს დუღილს შეუწყვეტენ, როცა ალკოჰოლი და ნარჩენი შაქარი სასურველ დონეს მიაღწევს. ცნობებით, ქინძმარაულის სტანდარტიზებული წარმოება გაგრილებით 1942 წლიდან დაიწყო.

დუღილის დროს ყოველი გრამი დადუღებული შაქარი სიმკვრივეს ამცირებს, წარმოქმნილი ალკოჰოლი კი — დამატებით (იხ. „დუღილის კინეტიკა"):

$$SG = SG_0 - 0.000428\,\Delta S - 0.00042\,A$$

სადაც $\Delta S = S_0 - S_{\text{ნარჩ.}}$ დადუღებული შაქარია (გ/ლ), $A = \Delta S / 16.83$ ალკოჰოლი. ამ ფორმულით სამიზნე ნარჩენი შაქრისთვის გამოითვლება სიმკვრივე, რომელზეც დუღილი უნდა შეწყდეს.

ქინძმარაულის მოთხოვნები (დაცული ადგილწარმოშობის დასახელება): ალკოჰოლი ≥ 10.5%, შაქარი 18–45 გ/ლ, საერთო მჟავიანობა ≥ 5 გ/ლ, ექსტრაქტი ≥ 22 გ/ლ. ამიტომ 10.5% ალკოჰოლისა და 30 გ/ლ შაქრისთვის ტკბილს მინიმუმ ≈ 207 გ/ლ შაქარი — ≈ 21 Brix — სჭირდება; პრაქტიკაში 23–26 Brix-ს ირჩევენ.

შეწყვეტის მეთოდები

დუღილი ერთდროულად რამდენიმე ხერხით ჩერდება:

• გაცივება 0–4 °C-მდე — საფუარი აქტიურობას კარგავს და ილექება. ეს მხოლოდ დროებითი შეჩერებაა: გათბობისას დუღილი განახლდება.

• საფუვრის მოცილება — გადაღება ნალექიდან, ფილტრაცია (საბოლოოდ — სტერილური ფილტრაცია 0.45 მკმ მემბრანით).

• SO₂ — თავისუფალი SO₂ 40–60 მგ/ლ საფუვარს თრგუნავს, მაგრამ ცოცხალ უჯრედებს მთლიანად ვერ კლავს.

• სორბინის მჟავა (კალიუმის სორბატი, 200 მგ/ლ-მდე) — ახალი დუღილის დაწყებას უშლის ხელს, მაგრამ ლაქტობაქტერიებთან „გერანის" სუნს წარმოქმნის; ტრადიციულ ღვინოში ნაკლებად სასურველია.

• პასტერიზაცია ან ცივი სტერილური ჩამოსხმა.

ნახევრადტკბილი ღვინო მიკრობიოლოგიურად არასტაბილურია: მასში საფუვრისთვის საკვებიც (შაქარი) რჩება და ალკოჰოლიც მაღალი არ არის. ამიტომ ის მუდმივად გრილად, საკმარისი SO₂-ით უნდა ინახებოდეს და მალოლაქტიკური დუღილი, როგორც წესი, არ უტარდება.

ღვინის სტილი ნარჩენი შაქრით

Reg. (EU) 2019/33-ის მიხედვით:

სტილინარჩენი შაქარიპირობა
მშრალი≤ 4 გ/ლ, ან ≤ 9 გ/ლთუ მჟავიანობა (ღვინის მჟავად) ≥ შაქარი − 2
ნახევრადმშრალი≤ 12 გ/ლ, ან ≤ 18 გ/ლთუ მჟავიანობა ≥ შაქარი − 10
ნახევრადტკბილი≤ 45 გ/ლ—
ტკბილი> 45 გ/ლ—

მჟავიანობის პირობა გემოს ბალანსს ასახავს: მჟავე ღვინოში იგივე შაქარი ნაკლებად იგრძნობა.

როდის არის საჭირო

შაპტალიზაციაზე ფიქრი მაშინ ღირს, როცა ყურძენი დროზე ადრე უნდა მოიკრიფოს (წვიმა, ლპობა, ყინვის საფრთხე) და ტკბილის შაქრიანობა 18–19 Brix-ზე დაბალია — ანუ პოტენციური ალკოჰოლი 10–11%-ზე ნაკლები. ასეთი ღვინო თხელი, ნაკლებად სტაბილური და ადვილად დაავადებადია. თუ ყურძენი კარგადაა მწიფე, შაქრის დამატება არ არის საჭირო და მხოლოდ ალკოჰოლურ, დაუბალანსებელ ღვინოს მოგცემს.

შეამოწმე, რას ითხოვს შენი ღვინის კატეგორია: დაცული ადგილწარმოშობის ღვინოებს ხშირად საკუთარი, უფრო მკაცრი წესები აქვთ.

ნაბიჯ-ნაბიჯ: შაქრის დამატება

1. გაზომე შაქრიანობა რეფრაქტომეტრით ან არეომეტრით კარგად არეულ ნიმუშში (იხ. „ტკბილის შაქრიანობა"). ჭაჭაზე მდგარ წითელ ტკბილში შაქრიანობა რამდენიმე საათში იზრდება, რადგან მარცვლები ნელა იხსნება — ზუსტი მნიშვნელობა მიიღება 6–12 საათის შემდეგ.

2. აირჩიე სამიზნე: მსუბუქი თეთრისთვის 11–12%, წითლისთვის 12–13%. არ გადაამეტო: 1–1.5%-ზე მეტი მომატება ღვინის ბალანსს ცვლის.

3. გამოთვალე დოზა კალკულატორით (პირველი რეჟიმი). მოცულობის ზრდაც გაითვალისწინე — ის ავტომატურად ითვლება.

4. გახსენი შაქარი ტკბილის ნაწილში (5–10%), არა წყალში — წყლის დამატება ღვინოს აზავებს და ბევრგან აკრძალულია. მცირედ შეათბე და კარგად მოურიე, სანამ სრულად არ გაიხსნება.

5. დაამატე დუღილის დასაწყისში — პირველი 1–2 დღის განმავლობაში, როცა დუღილი აქტიურია. ტკბილი ცოტათი გათბება, რაც დუღილს ეხმარება. დიდი დოზა 2–3 ნაწილად შეიძლება დაემატოს.

6. გადაზომე — 2–3 საათის შემდეგ, მორევის შემდეგ, სიმკვრივე უნდა გაიზარდოს გამოთვლილი სიდიდით.

კონცენტრატი თუ საქაროზა

• საქაროზა იაფი და ხელმისაწვდომია, მოცულობას ცოტათი ზრდის. ღვინის გემოზე თითქმის არ მოქმედებს. ევროკავშირის სამხრეთ ზონებში აკრძალულია.

• რექტიფიცირებული კონცენტრატი (MCR) ყურძნის შაქარია, ნეიტრალური გემოს; ყველგან დასაშვებია, მაგრამ ძვირია და მოცულობას ≈ 2%-ით ზრდის ყოველ 1%-ზე.

• ჩვეულებრივი კონცენტრატი ყურძნის მჟავებს, მინერალებს და ფერსაც შეიცავს — ღვინოს ცოტათი ცვლის.

სახლის პირობებში ყველაზე მარტივი საქაროზაა. საკუთარი ნახევრადგამომშრალი ან უფრო მწიფე ყურძნის ტკბილიც კარგი ალტერნატივაა — ამ შემთხვევაში პირსონის კვადრატით გამოთვალე.

პირსონის კვადრატის გამოყენება

მეორე რეჟიმი ნებისმიერი ორი კომპონენტის შერევისთვისაა:

• ტკბილის შაქრიანობის გათანაბრება — ადრე და გვიან მოკრეფილი, ან ორი ჯიშის ტკბილი.

• ალკოჰოლის კორექცია — ძლიერი და სუსტი ღვინის შერევა.

• მჟავიანობა — მჟავე და რბილი ღვინის ბალანსი.

• ნარჩენი შაქარი — მშრალი ღვინის ტკბილთან შერევა სასურველი სიტკბოსთვის.

შეიყვანე ორი კომპონენტის მნიშვნელობა და სამიზნე, ასევე ერთი მათგანის ხელმისაწვდომი მოცულობა ან სასურველი საერთო მოცულობა. შერევამდე ყოველთვის გააკეთე მცირე საცდელი ნარევი (მაგ. 100 მლ) და დააგემოვნე.

ნახევრადტკბილი ღვინო: ნაბიჯ-ნაბიჯ

1. გაზომე საწყისი შაქრიანობა და მჟავიანობა. მესამე რეჟიმში შეიყვანე სამიზნე ნარჩენი შაქარი — კალკულატორი გეტყვის, რა სიმკვრივეზე უნდა შეწყდეს დუღილი და რამდენი ალკოჰოლი ექნება ღვინოს.

2. აკონტროლე სიმკვრივე ყოველდღე, ბოლო 2–3 დღეში — დღეში ორჯერ. სამიზნესთან მიახლოებისას დუღილი შენელდება, მაგრამ ზუსტი მომენტის გამოტოვება ადვილია.

3. დაიწყე გაცივება სამიზნემდე ≈ 0.003–0.005 SG-ით ადრე, რადგან ცივ გარემოშიც დუღილი რამდენიმე საათს გრძელდება.

4. გააცივე 0–4 °C-მდე რაც შეიძლება სწრაფად. სახლის პირობებში — მცირე ჭურჭელი მაცივარში, ან ცივ სარდაფში; ქვევრში ეს თითქმის შეუძლებელია, ამიტომ ნახევრადტკბილი ღვინო ტრადიციულად ავზებში მზადდება.

5. გადაიღე ნალექიდან 2–3 დღის შემდეგ და დაამატე SO₂ (თავისუფალი 40–50 მგ/ლ; დოზის გამოთვლა — „ტკბილის მომზადება").

6. შეინახე ცივად და ჩამოსხმამდე გაფილტრე. სახლის პირობებში ბოთლში ჩამოსხმული ნახევრადტკბილი ღვინო მაცივარში უნდა ინახებოდეს — თორემ ხელახლა ადუღდება და ბოთლი შეიძლება გასკდეს.

ხშირი შეცდომები

• შაქრის გახსნა წყალში — ღვინო თხელდება.

• შაქრის დამატება დუღილის ბოლოს — სუსტ, ალკოჰოლით დაზიანებულ საფუარს დამატებითი შაქრის დადუღება აღარ შეუძლია, და დუღილი შეიძლება გაჩერდეს.

• არეულ ტკბილში გაზომვა — ჭაჭაზე შაქრიანობის ზრდა არ არის გათვალისწინებული.

• ნახევრადტკბილი ღვინის თბილად შენახვა — ხელახალი დუღილი და მჟავე ბაქტერიული დაავადებები.

1. რატომ სჭირდება ალკოჰოლის 1%-ით მომატებას ≈ 16 გ/ლ საქაროზა, თუ კოეფიციენტი 16.83 გ/ლ შაქარზეა?

ჰიდროლიზი: C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O → 2 C₆H₁₂O₆. 342 გ საქაროზა 360 გ ჰექსოზას იძლევა, ამიტომ 16.83 / 1.053 ≈ 16 გ საქაროზა. ამას ემატება მოცულობის მცირე ზრდა, რის გამოც რეალურად ცოტა მეტია საჭირო.

2. ტკბილი 26 Brix-ია და გინდა 22 Brix. რამდენი ნაწილი 18 Brix-იანი ტკბილი უნდა შეურიო?

პირსონის კვადრატი: A : B = |18 − 22| : |26 − 22| = 4 : 4 = 1 : 1.

3. როგორ რჩება ქინძმარაულში ბუნებრივი ნარჩენი შაქარი შაქრის დამატების გარეშე?

ქინძმარაული დაუმთავრებელი ალკოჰოლური დუღილით მზადდება: როცა ალკოჰოლი ≥ 10.5%-ს აღწევს და შაქარი 18–45 გ/ლ-ია, ღვინოს აცივებენ, საფუარს აცილებენ და SO₂-ით იცავენ. ამისთვის ყურძენს საკმარისად მაღალი შაქრიანობა სჭირდება.

4. ევროკავშირის B ზონაში ბუნებრივი პოტენციური ალკოჰოლი 10%-ია. რამდენამდე შეიძლება მისი მომატება?

B ზონაში დასაშვები მომატება 2% მოც.-ია, მაგრამ საერთო ალკოჰოლი 12%-ს (წითლისთვის 12.5%-ს) არ უნდა აღემატებოდეს. 10 + 2 = 12% — ზუსტად ზღვარზე.